شبکه لایتنینگ چیست و راه استفاده از آن چگونه است؟

بیت کوین با وجود اینکه اولین ارز دیجیتال است و پادشاه بازار کریپتوکارنسی محسوب میشود اما معایبی مانند مقیاسپذیری دارد. شبکه لایتنینگ برای رفع چنین مشکلاتی طراحی شده است تا تراکنشهای بیت کوین تا جای ممکن سریعتر و ارزانتر انجام شوند.
این شبکه بخشی از یک کلاس جدیدتر از فناوریهای کریپتو به اسم بلاک چینهای «لایه دوم» است که میتوانیم آن را به خط ویژه خودروهای چند سرنشین در بزرگراهها تشبیه کنیم. زمانی که بخشی از تراکنشها در این لایه دوم پردازش شوند، بلاک چین اصلی بیت کوین (لایه اول) میتواند سریعتر عمل کند.
در ادامه این مقاله از اینوکس با ما همراه باشید تا به سوال شبکه لایتنینگ چیست پاسخ دهیم و مزایا و معایب آن را نیز بررسی کنیم.
شبکه لایتنینگ چیست
بیت کوین در ابتدا بهنحوی طراحی نشده بود که مقیاس پذیر باشد. بلکه هدف از طراحی آن ساخت یک سیستم پرداخت غیرمتمرکز بود که کاربران زمان استفاده از آن بتوانند ناشناس باقی بمانند و از هرجایی به این سیستم دسترسی داشته باشند.
با اینحال، محبوبیت بیت کوین به یکی از معایب آن تبدیل شد، بهنحوی که سرعت پردازش تراکنشها در مقایسه با پیشبینیهای اولیه، آهستهتر و پرهزینهتر بودند. بنابراین توسعههندگان، لایههای کریپتوکارنسی را ایجاد کردند که در آن لایه اول بلاک چین، لایه اولیه و اصلی بود.
هر لایه زیرین نقش یک لایه دوم، لایه سوم و به ترتیب موارد دیگر را ایفا میکند. هر لایه تکمیلکننده لایه بالایی خود است و به کاربردپذیری و عملکرد آن اضافه میکند. شبکه لایتنینگ (Lightning Network)، لایه دوم بیت کوین است که از کانالهای پرداخت خرد برای مقیاسپذیری قابلیت این بلاک چین و انجام کارآمدتر تراکنشها استفاده میکند.

این لایه از چندین کانال پرداخت بین کاربران بیت کوین تشکیل شده است. یک کانال شبکه لایتنینگ مکانیسم تراکنش بین دو کاربر است. این دو با استفاده از کانالهای پرداخت میتوانند برای یکدیگر بیت کوین بفرستند و آن را دریافت کنند. تراکنشهای انجام شده روی این شبکه در مقایسه با زمانی که مستقیما روی بلاک چین بیت کوین انجام شوند، سریعتر و با هزینه کمتر بوده و تایید آنها همچنین راحتتر است.
شبکه لایتنینگ چه مشکلاتی را حل میکند
حالا که متوجه شدید شبکه لایتنینگ چیست، در ادامه میگوییم چرا طراحی شده است.
افزایش سرعت تایید تراکنشها
هرچه تعداد تراکنشهای شبکه بیت کوین افزایش مییافت، تایید آنها وقتگیرتر و پرهزینهتر میشد و سختی استخراج نیز به مرور زمان افزایش مییافت. افزایش تعداد تراکنشها به بهبود نحوه بررسی تراکنشهایی نیاز دارد که باید تایید شوند.
کاهش سطح انرژی مورد نیاز
انرژی لازم برای محاسبه این اطلاعات فوقالعاده زیاد است و به همین علت نگهداری بلاک چین بیت کوین بسیار پرهزینه است.
معرفی قراردادهای هوشمند و اسکریپتهای چند امضایی
قراردادهای هوشمند و قابلیت چند امضایی را باید ستون فقرات شبکه لایتنینگ بدانیم. از آنها برای کسب این اطمینان استفاده میشود که بیت کوینهای ارسالی به دست دریافتکنندگان خود خواهند رسید.
مزایای شبکه لایتنینگ چیست
اما مزایای شبکه لایتنینگ چیست؟ مهمتر از هر چیزی انجام سریعتر و ارزانتر تراکنشها. این شبکه پرداختهای خرد را به شکلی امکانپذیر میکند که در گذشته هرگز ممکن نبوده است. بدون این شبکه، کاربران باید کارمزد بالایی را برای یک تراکنش ساده پرداخت کرده و سپس برای تایید آن یک ساعت یا حتی بیشتر صبر کنند.
زمان انتظار بیشتر برای تراکنشهای کوچکتر است. چون ماینرها به علت کسب پاداش بیشتر، تایید تراکنشهای بزرگتر را انتخاب میکنند. شبکه لایتنینگ به عنوان یک لایه دوم به بلاک چین بیت کوین متصل میشود.
این ارتباط به این معنا است که این شبکه همچنان از پروتکلهای امنیتی بیت کوین نفع میبرد. کاربران سپس میتوانند بلاک چین اصلی را برای تراکنشهای بزرگتر و شبکه لایتنینگ را بدون نگرانی از امنیت، برای تراکنشهای کوچکتر انتخاب کنند.
کانالهای پرداخت این شبکه همچنین حریم خصوصی تراکنشها را فراهم میکنند. یعنی یک فرد خارجی نمیتواند هر تراکنش فردی داخل کانال پرداخت را بررسی کند.

شبکه لایتنینگ همچنین امکان تست روشی به اسم مبادلات اتمی را فراهم کرده که عبارت است از مبادله یک ارز دیجیتال با دیگری بدون استفاده از یک صرافی یا شخص ثالث. این مبادلات در مقایسه با استفاده از صرافی انتخاب بهتری هستند، چون مبادله تقریبا فوری و بدون هیچ نوع کارمزدی یا مبلغ کارمزد بسیار کم انجام میشود.
کدام ارزها از شبکه لایتننیگ استفاده می کنند
در حال حاضر بیت کوین و لایت کوین قادر به استفاده از این شبکه هستند. این دو ارز معماری مشترکی دارند و لایت کوین فورک بیت کوین محسوب میشود. جدا از این دو ارز، بعضی از آلت کوینها نیز از شبکه لایتنینگ استفاده میکنند که میتوانیم زی کش و ریپل را نام ببریم و توسعهدهندگان ارزهایی مانند استلار نیز قصد استفاده از این شبکه را دارند.
در این رابطه بخوانید : تفاوت لایت کوین و بیت کوین چیست؟
مشکلات شبکه لایتنینگ چیست
در کنار مزایای بالا باید پاسخ سوال معایب شبکه لایتنینگ چیست را نیز بدانید. اول از هر چیزی باید از یک کیف پول سازگار با این شبکه استفاده کنید. با آنکه پیدا کردن چنین کیف پولی ساده است اما کاربر باید از یک کیف پول رایج بیت کوین، وجوه خود را به آن انتقال دهد.
تراکنش اولیه به پرداخت کارمزد نیاز دارد، بنابراین کاربران مقدری بیت کوین از دست میدهند. پس از انتقال بیت کوین به کیف پول شبکه لایتنینگ، کاربران باید بیت کوین خود را برای ایجاد یک کانال پرداخت قفل کنند.
فرستادن بیت کوین بین کیف پولها میتواند واقعا آزاردهنده و گران باشد که کاربران جدیدتر را ناامید خواهد کرد. گرچه بعضی از کیف پولها میتوانند بدون پرداخت کارمزد، هر دو پرداختهای درون و خارج زنجیرهای را مدیریت کنند. ویژگی که به مرور زمان احتمالا بهبود خواهد یافت.
اگر یکی از شرکتکنندگان در کانال پرداختی که نام بردیم تصمیم بگیرد مقداری از دارایی خود را بیرون بکشد، باید کانال را ببندد و قبل از استفاده از آن دارایی، مقدار بیت کوین مورد نظر را دریافت کند. بهعنوان مثال امکان بیرون کشیدن مقداری پول و باز نگه داشتن کانال وجود ندارد.
حتی هر دو فرد شرکتکننده در کانال برای باز و بسته کردن این کانال باید یک تراکنش اولیه به اسم کارمزد مسیریابی را انجام دهند. با آنکه باز کردن یک کانال در مفهوم ساده است اما تمام این پرداختهای بیشتر باعث میشود این فرآیند از تصور بسیاری از کاربران بالقوه، گرانتر باشد.
یکی از بزرگترین مشکلات شبکه لایتنینگ این است که اگر یک شرکتکننده در کانال پرداخت تصمیم به بستن کانال بگیرد، در حالیکه طرف مقابل آفلاین است، او میتواند وجوه داخل کانال را سرقت کند.
زمانی که فرد دوم در نهایت آنلاین میشود، دیگر برای جلوگیری از این کار دیر است. کلاهبردار میتواند فقط آفلاین باقی بماند و هیچ راهی برای تماس با او وجود ندارد.
شبکه لایتنینگ از باگهایی مانند پرداختهای گیر کرده نیز رنج میبرد که تراکنشهای در حال انجامی است که تایید نمیشوند. شبکه بیت کوین یک پرداخت گیرکرده را برگشت میزند اما انجام آن میتواند روزها زمان ببرد. چون تایید تراکنشهای معتبر در مقایسه با آنها در اولویت قرار دارد.
در نهایت حتی اگر شبکه لایتنینگ تمام مشکلات خود را رفع کند، همچنان مسائل قانونی وجود دارد. قانونگذاران ممکن است برای تعیین قوانین مناسب، سعی کنند این شبکه را درک کنند. با اینحال حتی آنها متوجه مزایای این پروتکل شوند، ممکن است به علت ناشناس بودن این شبکه، آن را قانونی ندانند.
تراکنشهای ناشناس ممکن است قانونگذاران را بترساند، چون آنها تنها زمانی که یک کاربر کانال پرداخت را میبندد یک تراکنش نهایی را میبینند و نمیتوانند تراکنشهای فردی انجام شده در کانال را بررسی کنند.
آینده شبکه لایتنینگ

خوشبختانه آمار استفاده از این شبکه رو به افزایش است و به گفته سایت DappRadar، بیش از 110 میلیون دلار بیت کوین در شبکه لایتنینگ قفل شده است. بعضی از اپلیکیشنها برای استفاده از این شبکه حیاتی هستند، مانند کیف پولهای سازگار با شبکه لایتنینگ.
با توجه به جدا بودن این شبکه از شبکه اصلی بیت کوین، به کیف پولهای متفاوتی نیاز است تا کاربران بتوانند کانالهای پرداخت را ایجاد کنند. تریدرها نمیتوانند بدون کیف پولهای بهینه از این شبکه استفاده کنند.
اگر آمار استفاده از شبکه لایتنینگ افزایش یابد، این صنعت میتواند انتظار داشته باشد توسعهدهندگان بیشتری در کیف پولهای خود از این شبکه پشتیبانی کنند. کاربران اختصاصی میتوانند همچنین به یک گره تبدیل شوند تا زمان انجام تراکنشها در این شبکه افزایش یابد.
همچنین باید اشاره کنیم که توسعه لایتنینگ افزایش یافته است تا این شبکه نقش یک راهحل لایه دوم را برای پروژههای گوناگون ایفا کند. صرافیهای ارز دیجیتال نیز شروع به پشتیبانی از این پروتکل کردهاند.
آنها به تریدرها حالا اجازه میدهند مقادیر اندکی از بیت کوین را با هزینه کم و فورا، برداشت کنند. برجهای مراقبت (Watchtowers) که یک سرویس حفاظتی شخص ثالث است که از چندین گره اختصاصی گوناگون تشکیل شده، نیز شروع به استفاده از شبکه لایتنینگ کرده است.
برای جلوگیری از مشکل کلاهبرداری که بالا گفتیم، یک شرکتکننده در کانال با پرداخت هزینه کمی به یک برج مراقبت میتواند جلوی این مشکل را بگیرد. چون برج مراقبت از یک signifier (نوعی امضای فیزیکی) برای شناسایی کانال کاربر در بین سایر کانالها و محافظت از آن استفاده میکند.
اگر برج مراقبت متوجه فعالیت مخربی شود، مانند زمانی که طرف مقابل سعی کند کانال پرداخت را ببندد، بهصورت خودکار وجوه را قفل میکند و آنها را به کاربر آفلاین بر میگرداند. برج مراقبت همچنین با حذف وجوه کاربر خلافکار از کانال، او را مجازات میکند.
کیف پولهای شبکه لایتنینگ
راه استفاده از شبکه لایتنینگ چیست؟ اگر میخواهید با کمک این شبکه تراکنشی را انجام دهید باید مقداری بیت کوین را به یک کیف پول سازگار با آن بفرستید.
کیف پولهای سازگار با این شبکه در دو دسته قرار میگیرند:

کیف پولهای حضانتی
از جمله این کیف پولها باید Strike ،Blue Wallet و Wallet of Satoshi را نام ببریم که انتخابهای مناسبی برای کاربران مبتدی هستند.
کیف پولهای غیر حضانتی
از جمله این کیف پولها باید به مواردی مانند Muun ،Breez ،Phoenix و Zap اشاره کنیم. گزینههایی که برای کاربران باتجربهتر مفید هستند و هیچکس جز خود آنها به کلیدهای خصوصیشان دسترسی ندارد. حواستان باشد زمان استفاده از این کیف پولها اگر رمز عبور خود را فراموش کرده یا کیف پولتان را گم کنید، به دارایی خود دسترسی نخواهید داشت.
چرا هزینه شبکه لایتنینگ پایین است
یکی از نکاتی که به شبکه لایتنینگ کمک میکند هزینهها را پایین نگه دارد، مقیاسپذیری آن است. از طرفی با توجه به اینکه زمان استفاده از این شبکه برای تایید تراکنشها نیازی به موافقت تمام نودها نیست، کانالهای پرداخت قادر هستند به شکل قابل توجهی از زمان و هزینه تراکنشها بکاهند.
سخن پایانی
یکی از مشکلات اصلی برای استفاده گسترده از ارزهای دیجیتال، مقیاسپذیری است. اگر این امر بهدرستی امکانپذیر شود، یک شبکه بلاک چین میتواند میلیونها تا میلیاردها تراکنش در ثانیه را مدیریت کند.
در مطلب بالا در پاسخ به سوال شبکه لایتنینگ چیست، گفتیم که هدف از ایجاد این شبکه بهعنوان یک بلاک چین لایه دوم، کاهش سرعت انجام تراکنشها و هزینههای آن است. بنابراین کاربران میتوانند از ارزهای دیجیتال برای اموری مانند حتی خرید یک قهوه استفاده کنند.
سوالات متداول
شبکه لایتنینگ به زبان ساده
شبکه لایتنینگ یک پروتکل پرداخت لایه دوم با هدف افزایش سرعت انجام تراکنشها بین گرههای حاضر در شبکه و رفع مشکل مقیاسپذیری بیت کوین و حتی سایر ارزهای دیجیتال است.
آیا شبکه لایتنینگ امن است؟
شبکه لایتنینگ به دلیل ارتباط آن با لایه اول یعنی بلاک چین بیت کوین، از پروتکلهای امنیتی بیت کوین نفع میبرد. با اینحال خطر کلاهبرداریهای آفلاین وجود دارد که این موضوع را در این مطلب به همراه نحوه جلوگیری از آنها، توضیح دادهایم.